Προσοχή: Ανακαλείται από τα ελληνικά ράφια πασίγνωστο ρύζι με καρκινογόνα ορυκτέλαια
Ανάκληση ρυζιού σε πολλές χώρες μετά από ειδοποίηση του RASFF – Το ίδιο προϊόν εντοπίζεται σε ελληνική αλυσίδα, στο μικροσκόπιο οι έλεγχοι για MOSH και MOAH
Συναγερμός έχει σημάνει στο ευρωπαϊκό σύστημα ταχείας ειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές μετά τον εντοπισμό υψηλών συγκεντρώσεων ουσιών ορυκτελαίων σε ρύζι με προέλευση την Ιταλία και διακίνηση μέσω Ολλανδίας. Η κοινοποίηση έγινε από τη Γερμανία στις 2 Απριλίου 2026 και επικαιροποιήθηκε σήμερα 22 Απριλίου, με την υπόθεση να χαρακτηρίζεται ως δυνητικά σοβαρή για τη δημόσια υγεία.
Στο δίκτυο διανομής περιλαμβάνεται και η Ελλάδα, μαζί με περισσότερες από είκοσι ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που προσδίδει διασυνοριακή διάσταση στο περιστατικό και ενεργοποιεί τους μηχανισμούς ελέγχου σε όλη την ΕΕ. Το προϊόν εμφανίζεται στην ιστοσελίδα μεγάλης ελληνικής αλυσίδας σούπερ μάρκετ, ενώ διατίθεται και μέσω άλλων καταστημάτων και σημείων πώλησης στην ελληνική αγορά. Έχει ήδη αποσυρθεί σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ολλανδία, ενώ στη Δανία πραγματοποιήθηκε ανάκληση από καταναλωτές. Στο Βέλγιο αποσύρθηκε και ανακλήθηκε από τους καταναλωτές ρύζι μπασμάτι συγκεκριμένης παρτίδας, με τις αρχές να ζητούν την επιστροφή του στα σημεία πώλησης (δείτε παρακάτω φωτογραφίες των προϊόντων).
Οι εργαστηριακοί έλεγχοι εντόπισαν αρωματικούς υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων (MOAH) -ορισμένοι εκ των οποίων εμφανίζουν καρκινογόνες και μεταλλαξιογόνες ιδιότητες-, σε επίπεδα 3,6 mg/kg, τιμή που υπερβαίνει το όριο ποσοτικοποίησης για ξηρά τρόφιμα (0,5 mg/kg). Παράλληλα, οι κορεσμένοι υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων (MOSH) που συσσωρεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό, κυρίως στο ήπαρ και στους λεμφαδένες ανιχνεύθηκαν σε συγκέντρωση 763,8 mg/kg, όταν η ενδεικτική τιμή για το ρύζι είναι 6 mg/kg. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το προϊόν κρίθηκε μη κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 178/2002.
Στη Γαλλία, η εταιρεία Tang Frères προχώρησε σε εθελοντική ανάκληση ρυζιού για σούσι της μάρκας SHINODE σε συσκευασίες 1 και 10 κιλών. Τα προϊόντα διατέθηκαν σε καταστήματα της αλυσίδας και σε ασιατικά παντοπωλεία σε όλη τη χώρα κατά το 2025 και φέρουν ημερομηνίες ελάχιστης διατηρησιμότητας τον Απρίλιο του 2027. Οι καταναλωτές καλούνται να μην τα καταναλώσουν και να τα επιστρέψουν για επιστροφή χρημάτων.
Το ίδιο προϊόν εμφανίζεται και σε άλλη εμπορική ονομασία, ως Shinode Original Premium Sushi Rice της μάρκας SUNCLAD, το οποίο διακινήθηκε και στο Λουξεμβούργο. Η ταύτιση των στοιχείων, όπως ο γραμμωτός κώδικας, παραπέμπει σε κοινή προέλευση ή κοινό δίκτυο διανομής εντός της ευρωπαϊκής αγοράς. Παράλληλα, στο Βέλγιο οι αρχές προχώρησαν σε ανάκληση ρυζιού μπασμάτι της μάρκας Al-Shalan, συγκεκριμένων παρτίδων, επίσης λόγω υπέρβασης των επιτρεπόμενων επιπέδων MOSH και MOAH. Το προϊόν διακινήθηκε μέσω διαφορετικών σημείων πώλησης και οι καταναλωτές κλήθηκαν να το επιστρέψουν.
Οι MOSH και MOAH είναι υδρογονάνθρακες που προέρχονται από ορυκτέλαια και κατατάσσονται στους περιβαλλοντικούς ρύπους των τροφίμων. Οι MOSH συσσωρεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό, κυρίως στο ήπαρ και στους λεμφαδένες, ενώ οι MOAH περιλαμβάνουν ενώσεις με τοξικολογικό ενδιαφέρον, καθώς ορισμένες εμφανίζουν καρκινογόνες και μεταλλαξιογόνες ιδιότητες. Η αξιολόγηση των κινδύνων σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει γίνει από την European Food Safety Authority, η οποία έχει επισημάνει την ανάγκη περιορισμού της διατροφικής έκθεσης. Η EFSA έχει εκφράσει επανειλημμένα ανησυχία για την παρουσία τους στα τρόφιμα, προτείνοντας την αυστηροποίηση των ελέγχων και την αντικατάσταση επιβαρυντικών μεθόδων επεξεργασίας και συσκευασίας.
Οι πηγές επιμόλυνσης σχετίζονται κυρίως με τη βιομηχανική επεξεργασία και την εφοδιαστική αλυσίδα. Περιλαμβάνουν τη χρήση λιπαντικών σε εξοπλισμό, τη μεταφορά σε μολυσμένα μέσα, τη χρήση ανακυκλωμένων υλικών συσκευασίας και την αποθήκευση σε ακατάλληλες συνθήκες. Οι έρευνες για την ακριβή αιτία στο συγκεκριμένο περιστατικό βρίσκονται σε εξέλιξη από τις αρμόδιες αρχές.
Σε επίπεδο κανονιστικού πλαισίου, η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια τροφίμων προβλέπει ότι τρόφιμα που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες δεν μπορούν να διατίθενται στην αγορά. Για τις MOAH δεν υπάρχει ενιαίο ανώτατο όριο σε όλες τις κατηγορίες τροφίμων, ωστόσο η παρουσία τους αξιολογείται με βάση την αρχή της ελαχιστοποίησης, λόγω της επικινδυνότητάς τους. Για τις MOSH εφαρμόζονται ενδεικτικές τιμές αναφοράς, όπως στην περίπτωση του ρυζιού, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της συμμόρφωσης. Η υπόθεση παραμένει σε εξέλιξη, με συνεχιζόμενες ενημερώσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών αρχών, ενώ η εμπλοκή της Ελλάδας στο δίκτυο διανομής διατηρεί σε ισχύ την επιτήρηση της αγοράς για τυχόν παρουσία των συγκεκριμένων παρτίδων.