Χάος στο Ελευθέριος Βενιζέλος
Σημαντικές καθυστερήσεις καταγράφονται το τελευταίο διάστημα σε πτήσεις που εξυπηρετούνται από το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», με τους επιβάτες να κάνουν λόγο για καθυστερήσεις ακόμη και άνω των 30–60 λεπτών, ενώ ανάλογη εικόνα παρατηρείται και σε άλλα μεγάλα αεροδρόμια της χώρας όπως το «Μακεδονία» στη Θεσσαλονίκη. Για αυτό τον λόγο το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί ευρεία σύσκεψη όλων των σχετικών φορέων για να επιλυθεί το ζήτημα.
Μιλώντας στο Newsbomb, ο πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, Παναγιώτης Ψαρρός, αποδίδει τις καθυστερήσεις όχι μόνο σε συγκυριακούς τεχνικούς παράγοντες αλλά κυρίως σε χρόνια ασυντόνιστη λειτουργία του αεροδρομίου και στην ανεπαρκή τήρηση των slots από τις αεροπορικές εταιρείες.
Όπως αναφέρει ο κ. Ψαρρός, η εικόνα των καθυστερήσεων δεν σημαίνει ότι η κίνηση είναι ανεξέλεγκτη, καθώς από την 1η Ιουνίου οι καθυστερήσεις στις αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 42%, ενώ στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» στη Θεσσαλονίκη η μείωση φτάνει το 15%. Τονίζει, όμως, ότι «όντως υπάρχουν καθυστερήσεις», υπογραμμίζοντας πως το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό αλλά ποιοτικό, συνδεόμενο με το πώς κατανέμεται και διαχειρίζεται η κυκλοφορία μέσα στην ημέρα.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας εξηγεί ότι «υπάρχουν slots που σώθηκαν ώστε να ταιριάζει η πτήση με τη χωρητικότητα», ωστόσο αυτά παραβιάζονται καθημερινά. Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν έχει καθοριστεί ότι η μέγιστη δυναμικότητα είναι 40 κινήσεις ανά ώρα, στην πράξη βγαίνουν 45, γεγονός που εκ των πραγμάτων εκτροχιάζει τον σχεδιασμό και δημιουργεί ντόμινο καθυστερήσεων σε όλο το πρόγραμμα πτήσεων.
«Το αεροδρόμιο πρέπει να συντονιστεί με τη χωρητικότητα»
Ο κ. Ψαρρός επισημαίνει ότι το κλειδί βρίσκεται στον ουσιαστικό συντονισμό του αεροδρομίου, ώστε να εξισορροπηθεί η ζήτηση με τη χωρητικότητα. «Πρέπει να συντονιστεί το αεροδρόμιο ώστε να εξισορροπηθεί η ζήτηση με τη χωρητικότητα», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι για χρόνια το «Ελευθέριος Βενιζέλος» λειτουργούσε «ασυντόνιστα», χωρίς να μετρώνται και να εφαρμόζονται με συνέπεια τα πραγματικά όρια χωρητικότητας.
Τώρα, όπως λέει, η εικόνα στα μεγάλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια είναι διαφορετική, καθώς «όλα τα μεγάλα αεροδρόμια είναι συντονισμένα» και οι ροές πτήσεων προσαρμόζονται αυστηρά στις δυνατότητες κάθε αερολιμένα. Η ελληνική πλευρά, σύμφωνα με τον ίδιο, ζητά από το 2018 να εφαρμοστεί αντίστοιχο πλαίσιο και στη χώρα μας, κάτι που τυπικά ισχύει από το 2025, όμως παραμένει ζήτημα η πρακτική εφαρμογή των κανόνων.
Προαιρετική τήρηση slots και ανάγκη για level 3
Ένα από τα βασικά προβλήματα, όπως αναδεικνύει ο πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, είναι ότι η τήρηση των slots παραμένει στην πράξη προαιρετική. «Ομως η τήρηση των slots είναι προαιρετική», αναφέρει, εξηγώντας ότι όσο το πλαίσιο αφήνει περιθώρια χαλαρής συμμόρφωσης, οι παραβιάσεις πολλαπλασιάζονται, τα αεροπλάνα συσσωρεύονται σε συγκεκριμένες ώρες και το σύστημα «φρακάρει».
Γι’ αυτόν τον λόγο, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας υποστηρίζουν ότι από το 2027 η Ελλάδα πρέπει να περάσει σε καθεστώς level 3, δηλαδή σε πλήρως συντονισμένο αεροδρόμιο με υποχρεωτική τήρηση των slots και δυνατότητα επιβολής προστίμων σε περιπτώσεις παραβίασης. «Από το 2027 πρέπει να πάμε στο 3 κι αν παραβιάζεται υπάρχει πρόστιμο», επισημαίνει ο κ. Ψαρρός, προσθέτοντας ότι μόνο έτσι θα υπάρξει πραγματική συμμόρφωση από πλευράς αεροπορικών εταιρειών.
Χαρακτηριστικό της κατάστασης, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης, είναι ότι στις αναχωρήσεις έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου εξυπηρετούνται έως και 45 πτήσεις σε μία ώρα, την ώρα που τα εγκεκριμένα slots είναι μόλις 28. «Αναχωρήσεις έχουμε δει 45 σε μια ώρα ενώ τα slots είναι 28», λέει, σημειώνοντας πως αυτό το «φούσκωμα» της κίνησης δεν αφήνει κανένα περιθώριο απορρόφησης μικρών αποκλίσεων ή τεχνικών προβλημάτων χωρίς να δημιουργηθούν ουρές και μεγάλες καθυστερήσεις.
Ο κ. Ψαρρός εξηγεί ότι όταν το σύστημα ξεκινά την ημέρα ήδη φορτωμένο πάνω από τη χωρητικότητα, «από το πρωί αν ξεκινήσει αυτό, φορτώνεται όλο το σύστημα», με αποτέλεσμα κάθε επόμενη πτήση να επηρεάζεται από την προηγούμενη. Έτσι, ακόμη και αν δεν υπάρξει έκτακτο τεχνικό ζήτημα, η ίδια η υπέρβαση της χωρητικότητας αρκεί για να διαμορφώσει ένα ντόμινο καθυστερήσεων μέχρι το τέλος της ημέρας.
Τι θα προτείνουν οι ελεγκτές στη σύσκεψη
Στην απογευματινή σύσκεψη για το επίπεδο συντονισμού (level 3) και τη διαχείριση των slots, η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας αναμένεται να καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση για αυστηροποίηση του πλαισίου και πραγματικό συντονισμό του αεροδρομίου με βάση τη χωρητικότητά του. «Δεν δικαιολογείται να μην υπάρχει ρύθμιση, αυτό θα προτείνουμε», υπογραμμίζει ο κ. Ψαρρός, αφήνοντας αιχμές για την έως σήμερα απουσία ενός σαφούς και δεσμευτικού μηχανισμού.
Οι ελεγκτές, όπως αναφέρει, θα ζητήσουν:
Υποχρεωτική τήρηση των slots από τις αεροπορικές εταιρείες,
Ενσωμάτωση συστήματος κυρώσεων και προστίμων σε περίπτωση παραβίασης,
Ρεαλιστική προσαρμογή των κινήσεων ανά ώρα στα πραγματικά όρια χωρητικότητας,
ώστε να πάψει το «φαινόμενο» των 45 αναχωρήσεων με πλαφόν στα 28 και να μειωθούν σταδιακά οι καθυστερήσεις που ταλαιπωρούν τους επιβάτες.