Εισφορά αλληλεγγύης: Έρχεται «λίφτινγκ» στο χαράτσι για 400.000 συνταξιούχους
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προετοιμάζει σημαντικές τροποποιήσεις στον μηχανισμό της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) με ορίζοντα το 2027. Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η αναδόμηση του συστήματος κρατήσεων που επιβάλλεται σε 400.000 συνταξιούχους οι οποίοι λαμβάνουν κύριες συντάξεις υψηλότερες των 1.400 ευρώ.
Το σχέδιο που βρίσκεται στα αρχεία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης από το 2024 προβλέπει την αντικατάσταση των υφιστάμενων 8 κλιμακίων με 4 νέες κλίμακες. Το κρίσιμο στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι ο τρόπος υπολογισμού των κρατήσεων· στο νέο μοντέλο θα εφαρμόζεται το σύστημα της προοδευτικής μείωσης, όπως στη φορολογία, δηλαδή επί της διαφοράς μεταξύ του ποσού της σύνταξης και του κατώτατου ορίου κάθε κλίμακας και όχι επί του συνόλου της σύνταξης όπως συμβαίνει αυτή την περίοδο.
Παράλληλα, εξετάζεται και η πλήρης κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων στο επίπεδο των επικουρικών συντάξεων. Αυτή η κράτηση ισχύει σήμερα για επικουρικές συντάξεις που ξεπερνούν τα 300 ευρώ, καλύπτοντας περίπου 280.000 συνταξιούχους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του σχεδιασμού προϋπολογισμού για το 2026, το ύψος των ετήσιων αφαιρέσεων σε όσους λαμβάνουν συντάξεις άνω του καθορισμένου ορίου φτάνει το υπέρογκο ποσό των 888 εκατ. ευρώ. Συγκεκριμένα, 721 εκατ. ευρώ προέρχονται από τις κύριες συντάξεις και 167 εκατ. ευρώ από τις επικουρικές. Οι συντελεστές κράτησης κυμαίνονται μεταξύ 3% και 14% για τις κύριες συντάξεις, και 3% έως 10% για τις επικουρικές.
Σημαντικό είναι ότι από το 1995 έως σήμερα, οι 400.000 φορείς αυτών των συντάξεων έχουν υποστεί συνολική οικονομική απώλεια που ξεπερνά τα 15 δισ. ευρώ λόγω αυτής της διπλής φορολόγησης, η οποία θεωρείται ένα από τα πιο δυσμενή ζητήματα που αντιμετωπίζει το συνταξιούχο κοινό. Η κατάργηση ή ουσιαστική μείωση της ΕΑΣ παραμένει σταθερό αίτημα των ενδιαφερόμενων.
Η θέση του Συνήγορος του Πολίτη
Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει τοποθετηθεί κριτικά απέναντι στο υφιστάμενο σύστημα, υποστηρίζοντας ότι η κράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης έχει ανισοδύναμη επίδραση στους συνταξιούχους. Συγκεκριμένα, επισημαίνει ότι η κράτηση μεγαλώνει ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, πράγμα που δημιουργεί δυσαναλογία και έρχεται σε αντίθεση με τις αρχές της ισότητας και της δικαιοσύνης.
Στις επισημάνσεις του προς το υπουργείο Εργασίας, ο θεσμός προτείνει ότι η ΕΑΣ θα ήταν δίκαιη και αναλογική αν υπολογιζόταν μόνο επί της διαφοράς μεταξύ της σύνταξης και ενός βασικού ποσού, και όχι επί του συνόλου της καταβολής. Αυτή η προσέγγιση θα μείωνε σημαντικά το φορολογικό βάρος για όσους έχουν καταβάλει μακροχρόνιες ασφαλιστικές εισφορές και δικαιούνται υψηλότερες συντάξεις.
Η δικαστική πορεία
Το θέμα έχει λάβει και διαστάσεις συνταγματικές μέσω του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο αποδέχτηκε προσφυγή που υποβλήθηκε από συνταξιούχο του δημοσίου τομέα. Αυτή η ενέργεια ανοίγει τον δρόμο για μια πιλοτική δίκη στην Ολομέλεια του ανώτατου δηκανικού δικαστηρίου της χώρας, ένα βήμα που θεωρείται καθοριστικό για την τελική απόφαση στο θέμα. Η ακρόαση της υπόθεσης προγραμματίζεται για τις 10 Ιουνίου 2026.
Το νήμα της διαφοράς δεν αφορά κατά κύριο λόγο την ίδια την ύπαρξη της Εισφοράς Αλληλεγγύης, η οποία έχει κριθεί δικαιολογημένη από συνταγματική άποψη για τα έτη μετά το 2019, αλλά τη δομή του υπολογισμού της. Ειδικότερα, θέτεται ζήτημα συνταγματικής συμβατότητας: είναι ανάλογη και δίκαιη η εφαρμογή ενιαίου συντελεστή κράτησης σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης, ή θα έπρεπε αντιθέτως να υπάρχει κλιμακωτή δομή που να αφήνει ανέπαφο ένα βασικό ποσό σύνταξης που η νομολογία προσδιορίζει στα 1.400 ευρώ;
Διαβάστε Επίσης
.wpcs-related-articles {
margin: 40px 0 20px;
padding: 24px;
border-top: 3px solid #e5e5e5;
background: #fafafa;
border-radius: 6px;
font-family: inherit;
}
.wpcs-related-title {
font-size: 1.2em;
font-weight: 700;
margin: 0 0 18px;
color: #222;
text-transform: uppercase;
letter-spacing: 0.05em;
}
.wpcs-related-grid {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(200px, 1fr));
gap: 16px;
}
.wpcs-related-item {
background: #fff;
border: 1px solid #e8e8e8;
border-radius: 5px;
overflow: hidden;
transition: box-shadow 0.2s;
}
.wpcs-related-item:hover {
box-shadow: 0 4px 14px rgba(0,0,0,0.1);
}
.wpcs-related-thumb img {
width: 100%;
height: 130px;
object-fit: cover;
display: block;
}
.wpcs-related-info {
padding: 10px 12px 12px;
}
.wpcs-related-post-title {
font-size: 0.9em;
font-weight: 600;
color: #1a1a1a;
text-decoration: none;
display: block;
line-height: 1.35;
margin-bottom: 5px;
}
.wpcs-related-post-title:hover { color: #0073aa; }
.wpcs-related-excerpt {
font-size: 0.78em;
color: #777;
margin: 0;
line-height: 1.4;
}
@media (max-width: 600px) {
.wpcs-related-grid { grid-template-columns: 1fr 1fr; }
}