Γιατί γονατίζουμε αύριο την Κυριακή της Πεντηκοστής;
Ένα παραδοσιακό έθιμο με βαθιά συμβολική σημασία
Στις περιοχές του Πόντου, η Κυριακή της Πεντηκοστής συνδέεται με ένα ιδιαίτερο θρησκευτικό έθιμο που διατηρείται μέχρι σήμερα. Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, το δάπεδο του ναού καλύπτεται με καρυδόφυλλα, και οι πιστοί γονατίζουν πάνω τους ως ένδειξη ευλάβειας και προσευχής. Μετά την ολοκλήρωση της λατρευτικής τελετής, ο ιερέας διανέμει τα καρυδόφυλλα στους πιστούς, ώστε να τα φυλάξουν ως ιερά αντικείμενα στο εικονοστάσι του σπιτιού τους.
Η φιλοσοφική ερμηνεία του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη
Το έθιμο αυτό ενέπνευσε τον λογοτέχνη και θεολόγο Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη να συγγράψει μια εξαιρετικά βαθιά και συμβολική ανάλυση. Σύμφωνα με την παράδοση, πνέυν πενήντα ημέρες από το Πάσχα έως την εορτή του Αγίου Πνεύματος. Κατά τη Πεντηκοστή, οι ζώντες συμμετέχουν σε μια κοινή προσευχή για τους κεκοιμημένους,
«γονατίζοντας πάνω σε πράσινα φύλλα καρυδιάς»
.
Ο Πεντζίκης επιστρατεύει μια πληθώρα συμβολικών νοημάτων γύρω από το φυτό της καρυδιάς. Τα φύλλα του δέντρου, τα οποία υποδιαιρούνται σε πολλά μικρότερα θραύσματα, συνδέονται με τον εγκέφαλο—τον κέντρο της ανθρώπινης σκέψης—και φέρουν διάφορες ευεργετικές και θεραπευτικές ιδιότητες. Πέραν τούτου, το ξύλινο περίβλημα του καρυδόσπερμου παρομοιάζεται με ένα μικρό σκάφος που βοηθά τον άνθρωπο να αντιμετωπίσει τις δοκιμασίες του ταξιδιού της ζωής πάνω στη θάλασσα του φωτός και του νερού, αποκτώντας την αναγκαία εμπειρία πριν αποκηθεί από τα ορατά πράγματα.
Η καρυδιά, επιπρόσθετα, αποτελεί ένα δέντρο του οποίου το ξύλο είναι εξαιρετικά εκτιμημένο, όχι μόνο για την επιπλοποιία αλλά και για την κατασκευή σεντουκιών που περιέχουν τα κηδευμένα σώματα. Η λέξη «σεντούκια» χρησιμοποιείται επίσης για τα μπαούλα που φυλάσσουν την προίκα του γάμου. Η φυσιολογία του δέντρου συνδέεται δικαίως με τον ύψιστο θεό των αρχαίων ανθρώπινων μύθων, και φθάνει στην καρποφορία διαμέσου ενός ασύνηθου γάμου, ο οποίος δεν συμφωνεί με τη συνηθισμένη σειρά των φυτών. Έτσι,
«γονατίζοντας πάνω στα φύλλα της καρυδιάς την Πεντηκοστή, είναι δυνατόν λοιπόν να ισχυριστούμε, ότι επιτελούμε έναν γάμο παράξενο, με τις ψυχές των προσφιλών, που ξημερώνοντας το Σάββατο του Ρουσαλιού, ξανά κλείνονται στον κάτω κόσμο, μετά που επί τόσες ημέρες η χαρά της Αναστάσεως του Χριστού, τις αφήκε ελεύθερες να’ ρθουν κοντά μας»
.
Η ιστορική και θεολογική σημασία της Πεντηκοστής
Η Κυριακή της Πεντηκοστής αποτελεί την όγδοη Κυριακή μετά το Πάσχα και γιορτάζει την ημέρα κατά την οποία ο Χριστός έχυσε το Άγιο Πνεύμα στους Αποστόλους του. Ιστορικά, μετά την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς, οι Απόστολοι μαζί με τις γυναίκες που τον ακολούθησαν από την αρχή, την Παναγία Παρθένο Μαρία και περίπου 120 άτομα συνολικά, επέστρεψαν στο όρος των Ελαιών και εισήλθαν στο υπερώο—τον πάνω όροφο του σπιτιού. Εκεί περίμεναν προσευχόμενοι την κατάληψη του Αγίου Πνεύματος, καθώς τούς είχε ανακοινώσει ο ίδιος ο Σωτήρας.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αναμονής, εξέλεξαν τον Ματθία ώστε να συμπληρωθεί ο αριθμός των δώδεκα Αποστόλων. Όταν το Άγιο Πνεύμα κατέφθασε κατά τη δύναμή του, οι Απόστολοι, πληρωθέντες από αυτό, άρχισαν να κηρύττουν και να προσκαλούν τους ανθρώπους προς μετάνοια, βάπτιση και κοινωνία της χάριτος του Πνεύματος. Όσα δεν είχαν κατανοήσει πλήρως κατά τη συζήτησή τους με τον Χριστό, τώρα με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος κατάμεσα τους, ανεκάλυψαν και διακήρυξαν στο λαό.
Με τη νέα συνείδησή τους, γνώρισαν ποια ήταν η αληθινή κατεύθυνση της καινής ζωής και πώς ήθελαν να οδηγήσουν το λαό. Για τούτο, τους πρώτους τρεις χιλιάδες που δέχθησαν το βάπτισμα τούς οδήγησαν στο Δείπνο της Ζωής, στην Τράπεζα της Θείας Ευχαριστίας, όπου σταθερά θα συγκεντρώνονταν απόεκείνη την ώρα και εξής η Εκκλησία ως σώμα του Χριστού, θα τρεφόταν με το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου και θα ήταν κοινωνός της αιώνιας ζωής της Βασιλείας του Θεού.
Η Πεντηκοστή σηματοδοτεί την ίδρυση της Εκκλησίας, αλλά όχι ως απλά θεσμού. Η Εκκλησία γεννήθηκε ως ζώντα και δυναμική παρουσία της χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Για τούτο λοιπόν, η Πεντηκοστή δεν αποτελεί ένα μοναδικό ιστορικό γεγονός που συνέβη κάποτε, αλλά ορίζει την ίδια τη ζωή της Εκκλησίας, ως συνεχής και διαρκής κοινωνία του Αγίου Πνεύματος. Σωστά λοιπόν, η Πεντηκοστή θεωρείται ως η γενέθλια ημέρα της Εκκλησίας.
ντώνης Ρέμος: Το νοσταλγικό βίντεο με την Μαρινέλλα 3 μήνες μετά τον θάνατό της που συγκίνησε τους πάντες
Τρεις μήνες έχουν περάσει από τότε που η Μαρινέλλα έφυγε από τη ζωή. Συγκεκριμένα, η σπουδαία καλλιτέχνιδα και ερμηνεύτρια άφησε την τελευταία της πνοή το Σάββατο 28 Μαρτίου σε ηλικία 87 ετών και βύθισε σε ανείπωτο πόνο και βαθύ πένθος ολόκληρο τον καλλιτεχνικό κόσμο. Πρόκειται για μία απώλεια που δύσκολα ξεχνιέται, καθώς η ίδια υπήρξε […]
Ναταλία Γερμανού: «Η Γωγώ Μαστροκώστα κέρδισε και τις δυο μάχες με τον καρκίνο, κουράστηκε κι αποχώρησε με το κεφάλι ψηλά»
Η Ναταλία Γερμανού τίμησε τη μνήμη της Γωγώς Μαστροκώστας, περιγράφοντας με συγκίνηση τη δυνατή τους φιλία και τον τρόπο που η 46χρονη γυμνάστρια αντιμετώπισε τον καρκίνο με αξιοπρέπεια.
Με νυν και πρώην μαζί η Τζένη Μπαλατσινού: Η αμήχανη στιγμή που συναντήθηκαν Κωστόπουλος-Κικίλιας στο γλέντι-Ούτε ματιά δεν αντάλλαξαν
Η Αμαλία Κωστοπούλου γάμωσε στην Πύλο με όλα τα κοντινά της πρόσωπα παρόντα—αλλά ο πατέρας και ο σύζυγος της μητέρας κράτησαν σημαντικές αποστάσεις.
Γωγώ Μαστροκώστα: Η συγκίνηση της Ναταλίας Γερμανού για τον θάνατό της – Η απίστευτη σύμπτωση που τις ένωνε
Η Γωγώ Μαστροκώστα έφυγε από τη ζωή τα ξημερώματα της Δευτέρας 25 Μαΐου στα 56 της χρόνια μετά από μία γενναία μάχη με τον καρκίνο. Η κηδεία της πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τετάρτη σε ένα κλίμα βαθιάς συγκίνησης και πένθους, με πολλούς επώνυμος της ελληνικής showbiz να δίνουν το “παρών” προκειμένου να της πουν το τελευταίο […]
ΕΚΤΑΚΤΟ – ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ
Περισσότερα από 280 είδη ψαριών από την Ερυθρά θάλασσα εμφανίστηκαν στη Μεσόγειο — επιστήμονες συναγερμό για τις επιπτώσεις.