Πλασμαφαίρεση: Τι είναι, πότε εφαρμόζεται και πώς μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανακοπή
Πλασμαφαίρεση: Πώς γίνεται η θεραπεία και ποιες σπάνιες επιπλοκές μπορεί να επηρεάσουν την καρδιά
Η πλασμαφαίρεση είναι μια ιατρική διαδικασία κατά την οποία το αίμα περνά από ειδική επεξεργασία, με στόχο την απομάκρυνση ουσιών από το πλάσμα που μπορεί να είναι επιβλαβείς ΓΙΑ ΤΟΝ οργανισμό. Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται παθολογικά αντισώματα, μη φυσιολογικές πρωτεΐνες ή άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με συγκεκριμένες ασθένειες.
Επειδή κατά τη διαδικασία το αίμα αφαιρείται προσωρινά από το σώμα, επεξεργάζεται και στη συνέχεια επιστρέφει στην κυκλοφορία, είναι δυνατόν να προκληθούν μεταβολές στην αρτηριακή πίεση, στους ηλεκτρολύτες και στις ανοσολογικές αντιδράσεις.
Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες μπορούν να αντιμετωπιστούν, ωστόσο σε σπάνιες περιπτώσεις σοβαρές επιπλοκές μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε καρδιαγγειακή κατάρρευση.
Τι ακριβώς είναι η πλασμαφαίρεση
Κατά την πλασμαφαίρεση γίνεται διαχωρισμός του πλάσματος, δηλαδή του υγρού τμήματος του αίματος, από τα αιμοσφαίρια.
Στη θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, το πλάσμα που αφαιρείται δεν επιστρέφει στον ασθενή αλλά αντικαθίσταται με κατάλληλο υγρό, όπως διάλυμα αλβουμίνης ή πλάσμα δότη. Στη συνέχεια τα αιμοσφαίρια επιστρέφουν στην κυκλοφορία.
Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να μειωθούν γρήγορα ουσίες που βρίσκονται στο πλάσμα, όπως αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα και παθολογικές πρωτεΐνες.
Η διαδικασία, ωστόσο, συνήθως δεν αντιμετωπίζει από μόνη της την αιτία της υποκείμενης νόσου. για τον λόγο αυτό μπορεί να συνδυάζεται με άλλες θεραπείες που στοχεύουν στον μηχανισμό παραγωγής των συγκεκριμένων ουσιών.
Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται
Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική επιλογή κυρίως για συγκεκριμένες αιματολογικές και νευρολογικές παθήσεις.
Μεταξύ των σημαντικότερων ενδείξεων περιλαμβάνονται:
- η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα (TTP)
- το σύνδρομο Guillain-Barré
- η χρόνια φλεγμονώδης απομυελινωτική πολυριζονευροπάθεια
- η οξεία σοβαρή μυασθένεια gravis
Μπορεί επίσης να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις συμπτωματικής υπεργλοιότητας που προκαλείται από μη φυσιολογικές ανοσοσφαιρίνες, καθώς και σε επιλεγμένες αυτοάνοσες, νεφρικές και μεταμοσχευτικές παθήσεις.
Ο ρόλος της πλασμαφαίρεσης διαφέρει ανάλογα με την πάθηση.
Στην TTP μπορεί να αποτελεί επείγουσα και σωτήρια θεραπεία. Στο σύνδρομο Guillain-Barré και στη σοβαρή μυασθένεια gravis μπορεί να βοηθήσει στην ταχεία απομάκρυνση παθογόνων αντισωμάτων.
Σε άλλες περιπτώσεις, όπως σε ορισμένες υποτροπές της σκλήρυνσης κατά πλάκας, μπορεί να επιλέγεται όταν η θεραπεία πρώτης γραμμής δεν έχει αποδώσει.
Πώς μπορεί να επηρεάσει την καρδιά
Η καρδιακή ανακοπή αποτελεί σπάνια και όχι αναμενόμενη επιπλοκή της πλασμαφαίρεσης. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένοι μηχανισμοί μέσω των οποίων μια σοβαρή επιπλοκή της διαδικασίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε καρδιαγγειακή κατάρρευση.
Ένας από αυτούς είναι η σοβαρή υπόταση. Οι μεταβολές στον όγκο του αίματος που κυκλοφορεί ή μια αντίδραση στα υγρά αντικατάστασης μπορούν να προκαλέσουν απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Εάν η υπόταση είναι πολύ σοβαρή, μπορεί να επηρεαστεί η επαρκής αιμάτωση ζωτικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς.
Ο ρόλος του ασβεστίου
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι η υπασβεστιαιμία που σχετίζεται με τη χρήση κιτρικού.
Το κιτρικό χρησιμοποιείται συχνά ως αντιπηκτικό, ώστε να εμποδίζεται η πήξη του αίματος στο εξωσωματικό κύκλωμα. Ωστόσο, δεσμεύει το ιονισμένο ασβέστιο.
Η μείωση του ασβεστίου μπορεί αρχικά να προκαλέσει συμπτώματα όπως μυρμήγκιασμα ή μυϊκές κράμπες. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, όμως, η σημαντική υπασβεστιαιμία μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία της καρδιάς και να συμβάλει στην εμφάνιση επικίνδυνων αρρυθμιών.
Αλλεργικές αντιδράσεις και υπόταση
Σοβαρές αλλεργικές ή αναφυλακτοειδείς αντιδράσεις στο πλάσμα ή σε άλλα συστατικά που χρησιμοποιούνται κατά τη θεραπεία μπορούν επίσης να προκαλέσουν έντονη υπόταση, αναπνευστική δυσχέρεια και καρδιαγγειακή κατάρρευση.
Ιδιαίτερη προσοχή μπορεί να απαιτείται και σε ασθενείς που λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα, όπως αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης, καθώς έχουν καταγραφεί αντιδράσεις που περιλαμβάνουν έξαψη, βραδυκαρδία και σημαντική πτώση της αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια ορισμένων διαδικασιών ανταλλαγής πλάσματος.
Σοβαρά συμβάντα όπως αρρυθμία, ασυστολία ή καρδιακή ανακοπή έχουν καταγραφεί, αλλά θεωρούνται ασυνήθιστα σε σύγκριση με ηπιότερες ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως υπόταση, μυρμήγκιασμα, ναυτία και αλλεργικά συμπτώματα.
Συσκευή πλασμαφαίρεσης
Πώς περιορίζεται ο κίνδυνος
Πριν από την πραγματοποίηση της θεραπείας γίνεται αξιολόγηση του ασθενούς, ενώ κατά τη διάρκειά της παρακολουθούνται στενά η αρτηριακή πίεση, ο σφυγμός και η γενικότερη κλινική εικόνα.
Οι γιατροί μπορούν επίσης να ελέγχουν τα επίπεδα των ηλεκτρολυτών και, εφόσον χρειάζεται, να προσαρμόζουν τον ρυθμό της διαδικασίας ή το υγρό αντικατάστασης.
Σε περίπτωση πτώσης του ασβεστίου μπορεί να χορηγηθεί ασβέστιο, ενώ εάν εμφανιστεί σοβαρή αντίδραση η διαδικασία μπορεί να διακοπεί.
Σημαντικός είναι και ο έλεγχος της φαρμακευτικής αγωγής του ασθενούς, ιδιαίτερα όταν κάποια φάρμακα μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα σοβαρής υπότασης.
Είναι ίδια με την αιμοκάθαρση;
Όχι. Πρόκειται για διαφορετικές διαδικασίες.
Η αιμοκάθαρση χρησιμοποιείται κυρίως για την απομάκρυνση άχρηστων ουσιών και περίσσειας υγρών όταν οι νεφροί δεν μπορούν να εκτελέσουν αποτελεσματικά αυτή τη λειτουργία.
Η ανταλλαγή πλάσματος, αντίθετα, έχει ως στόχο την απομάκρυνση συγκεκριμένων ουσιών που βρίσκονται στο πλάσμα και εμπλέκονται σε ορισμένες ασθένειες.
Μπορεί να συμβεί καρδιακή ανακοπή χωρίς προειδοποίηση;
Μια σοβαρή επιδείνωση μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα. Ωστόσο, ενδέχεται να προηγηθούν συμπτώματα όπως πτώση της αρτηριακής πίεσης, δυσκολία στην αναπνοή, μυρμήγκιασμα, μυϊκοί σπασμοί ή διαταραχές του καρδιακού ρυθμού.
Για τον λόγο αυτό η συνεχής κλινική παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή;
Στενότερη παρακολούθηση μπορεί να απαιτείται σε ασθενείς που είναι ιατρικά ασταθείς, έχουν καρδιαγγειακά προβλήματα, εμφανίζουν προδιάθεση για υπόταση ή ηλεκτρολυτικές διαταραχές ή χρειάζονται τη χρήση πλάσματος δότη.
Πόσο διαρκεί η πλασμαφαίρεση;
Μια συνεδρία ανταλλαγής πλάσματος μπορεί να διαρκέσει αρκετές ώρες. Ο ακριβής χρόνος εξαρτάται από την τεχνική που εφαρμόζεται, την ποσότητα πλάσματος που πρέπει να ανταλλαχθεί και την κατάσταση του ασθενούς.
Συμπέρασμα
Η πλασμαφαίρεση αποτελεί καθιερωμένη ιατρική θεραπεία για συγκεκριμένες αιματολογικές, νευρολογικές και ανοσολογικές παθήσεις.
Η καρδιακή ανακοπή είναι σπάνια επιπλοκή. Ωστόσο, σοβαρή υπόταση, σημαντική πτώση του ασβεστίου λόγω κιτρικού, επικίνδυνες αρρυθμίες ή σοβαρές αντιδράσεις κατά τη θεραπεία μπορούν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να οδηγήσουν σε καρδιαγγειακή κατάρρευση.
Γι’ αυτό η σωστή επιλογή των ασθενών, η κατάλληλη ιατρική υποδομή και η συνεχής παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή εφαρμογή της.
ΕΚΤΑΚΤΟ – ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΟΥ – ΤΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΖΩΝΑΚΗ
Αποποιήθηκε κάθε σχέση με το περιστατικό του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη, ο παθολόγος γιατρός, ιδιοκτήτης της κλινικής, Stem Cell στο Κολωνάκι, όπου υπέστη
Stem Cell: Ποιος είναι ο επικεφαλής της «υποτιθέμενης κλινικής» που «έσβησε» ο Γιώργος Μαζωνάκης
Ο ιατρός Ηλίας Θεοδωρόπουλος είναι ο επικεφαλής του ιδιωτικού ιατρείου The Stem Cell Clinic επί της οδού Καρνεάδου στο Κολωνάκι όπου υπέστη ανακοπή το
Βόμβες Γεωργιάδη για την κλινική που ξεψύχησε ο Μαζωνάκης: «Δεν είχε άδεια για πλασμαφαίρεση, ζήτησα έρευνα» – Σκάει σκάνδαλο μεγατόνων
Σοβαρά ερωτήματα γύρω από τη λειτουργία του ιδιωτικού ιατρείου στο Κολωνάκι, όπου ο Γιώργος Μαζωνάκης υπέστη ανακοπή πριν μεταφερθεί στο νοσοκομείο «Ελπίς»,
Θάνατος Μαζωνάκη: «Η γυναίκα μου διαχειριζόταν το ιατρείο, δεν είχα…» λέει ο γιατρός και ιδιοκτήτης της κλινικής Stem Cell
Θάνατος Μαζωνάκη: «Η γυναίκα μου διαχειριζόταν το ιατρείο, δεν είχα…» λέει ο γιατρός και ιδιοκτήτης της κλινικής Stem Cell
Όλο το Διαδίκτυο μιλά για την ανάρτηση του Φοίβου – Έγραψε αυτό που πιστεύει όλη η Ελλάδα για τον Μαζωνάκη και αποθεώθηκε
Με ένα ιδιαίτερα προσωπικό μήνυμα αποχαιρέτησε ο Φοίβος τον Γιώργο Μαζωνάκη, με τον οποίο είχαν συνεργαστεί για αρκετά χρόνια, δημιουργώντας τραγούδια που