Χανταϊός: Πόσο ζόρικη είναι η καραντίνα σε ένα κρουαζιερόπλοιο, ο ψυχολόγος εξηγεί
Το ερώτημα επανέρχεται με αφορμή τα όσα συνέβησαν στο MV Hondius, μετά τα κρούσματα χανταϊού, αναδεικνύοντας μία πλευρά που συχνά μένει στη σκιά: Το ψυχολογικό κόστος του εγκλεισμού.
Η καραντίνα σε ένα κρουαζιερόπλοιο δεν είναι μόνο ένα υγειονομικό μέτρο, όπως εξηγεί σε άρθρο της στο The Converstation η Jilly Gibson-Miller, ανώτερη λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Sheffield. Πρόκειται για μία εμπειρία που δοκιμάζει την εμπιστοσύνη, την αντοχή, τη ρουτίνα και την ψυχική ισορροπία των ανθρώπων που βρίσκονται ξαφνικά περιορισμένοι σε έναν χώρο από τον οποίο δεν μπορούν να φύγουν.
Η απώλεια ελέγχου
Σε ένα πλοίο, ο εγκλεισμός αποκτά διαφορετικό βάρος. Ο επιβάτης δεν μπορεί να απομακρυνθεί από την πηγή του άγχους. Δεν μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του. Δεν μπορεί να αλλάξει περιβάλλον. Βρίσκεται σε έναν περιορισμένο χώρο, μαζί με άλλους ανθρώπους που μπορεί να φοβούνται, να θυμώνουν ή να αναζητούν απαντήσεις.
Το πιο δύσκολο δεν είναι μόνο η απομόνωση. Είναι η απώλεια ελέγχου. Όταν οι πληροφορίες είναι ασαφείς, όταν η αναμονή παρατείνεται και όταν κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα τι θα ακολουθήσει, ο φόβος διογκώνεται. Το μυαλό προσπαθεί να συμπληρώσει τα κενά και η αβεβαιότητα γίνεται από μόνη της πηγή απειλής.
Η εμπιστοσύνη γίνεται «σωσίβιο»
Σε τέτοιες συνθήκες, η εμπιστοσύνη προς όσους διαχειρίζονται την κρίση είναι καθοριστική. Οι άνθρωποι που βρίσκονται σε καραντίνα χρειάζονται καθαρές οδηγίες, σταθερή ενημέρωση και την αίσθηση ότι κάποιος γνωρίζει τι κάνει. Όταν η εμπιστοσύνη κλονίζεται, η καραντίνα παύει να βιώνεται ως μέτρο προστασίας και μετατρέπεται σε εμπειρία αβοηθησίας.
Η σαφής επικοινωνία δεν μειώνει μόνο την αβεβαιότητα για το τι θα ακολουθήσει. Μειώνει και το άγχος. Αντίθετα, η σιωπή, οι αντιφατικές πληροφορίες ή η αίσθηση εγκατάλειψης μπορούν να επιδεινώσουν τον φόβο, την ευερεθιστότητα και την ψυχική κόπωση.
Η δύναμη της ρουτίνας
Η ρουτίνα, όσο απλή κι αν ακούγεται, μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά. Σταθερές ώρες ύπνου, φαγητού, ενημέρωσης, επικοινωνίας και μικρής δραστηριότητας βοηθούν τον εγκέφαλο να οργανώσει τον χρόνο. Σε έναν χώρο όπου οι άνθρωποι δεν μπορούν να φύγουν, η προβλεψιμότητα προσφέρει μία μορφή ασφάλειας.
Ακόμη και μικρές καθημερινές συνήθειες μπορούν να αποκτήσουν μεγάλη σημασία. Δίνουν στον άνθρωπο την αίσθηση ότι εξακολουθεί να έχει έναν βαθμό ελέγχου πάνω στη μέρα του, ακόμη κι όταν οι μεγάλες αποφάσεις λαμβάνονται από άλλους.
Η απομόνωση δεν πρέπει να γίνει μοναξιά
Η καραντίνα δεν σημαίνει μόνο φυσική απόσταση. Μπορεί πολύ εύκολα να γίνει και συναισθηματική αποκοπή. Γι’ αυτό η επικοινωνία με αγαπημένα πρόσωπα είναι κρίσιμη. Ένα τηλεφώνημα, ένα μήνυμα, μία βιντεοκλήση μπορούν να μειώσουν την αίσθηση εγκλωβισμού και να υπενθυμίσουν στον άνθρωπο ότι δεν είναι μόνος.
Η επαφή με τους άλλους λειτουργεί ως αντίβαρο στον φόβο. Όταν κάποιος νιώθει ότι τον ακούν, ότι τον θυμούνται και ότι νοιάζονται για εκείνον, η καραντίνα γίνεται λιγότερο απειλητική ψυχικά.
Το ψυχολογικό κόστος της καραντίνας
Η περίπτωση του MV Hondius υπενθυμίζει ότι η καραντίνα μπορεί να είναι απαραίτητη για την προστασία της δημόσιας υγείας, αλλά δεν αφήνει ανεπηρέαστη την ψυχική υγεία όσων την βιώνουν. Μπορεί να φέρει άγχος, φόβο, θυμό, αϋπνία, εξάντληση και αίσθημα εγκλωβισμού.
Γι’ αυτό η διαχείριση τέτοιων καταστάσεων δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην ιατρική παρακολούθηση. Οι άνθρωποι που τίθενται σε καραντίνα χρειάζονται ενημέρωση, πρακτική υποστήριξη, ανθρώπινη επικοινωνία και αναγνώριση της δυσκολίας που βιώνουν.
Η καραντίνα σε ένα πλοίο, μακριά από τη στεριά, φωτίζει με τον πιο καθαρό τρόπο το ψυχολογικό βάρος κάθε υγειονομικού περιορισμού. Το σώμα μπορεί να χρειάζεται απομόνωση για να προστατευθεί η κοινότητα. Το μυαλό, όμως, χρειάζεται σύνδεση, νόημα, ρουτίνα και εμπιστοσύνη για να αντέξει.
Πηγή: ygeiamou.gr