Λαγοκέφαλοι και καρχαρίες: Τι να κάνετε για να αποφύγετε τον πανικό στις ελληνικές θάλασσες
Η περιβαλλοντική οργάνωση iSea καταγγέλλει ως αβάσιμη τη συλλογική υστερία που έχει δημιουργηθεί γύρω από τις λεγόμενες επιθέσεις λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες. Σύμφωνα με την Αναστασία Χαρίτου, υπεύθυνη επικοινωνίας της οργάνωσης, το φαινόμενο τροφοδοτείται από μη επαληθευμένες πληροφορίες και στερείται οποιασδήποτε τεκμηριωμένης βάσης.
«Δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά επιθέσεων. Αυτά που υπάρχουν σε Κάλυμνο και Κύπρο έγιναν όταν το ψάρι έτυχε να βρεθεί στα ρηχά και το τάιζαν οι λουόμενοι ή το χάιδευαν», επισημαίνει η κ. Χαρίτου. Η ειδικός τονίζει με σαφήνεια ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας για τους κολυμβητές κατά την κανονική χρήση της θάλασσας. Μόνο σε περιπτώσεις όπως αυτή των ψαροντουφεκάδων, που χρησιμοποιούν πρώτης τάξης ψάρια δεμένα στο πλάι, μπορεί να υπάρξει κάποια αλληλεπίδραση, και πάλι προς το θήραμα και όχι προς τους ανθρώπους.
Στην επίσημη ανακοίνωσή της, η iSea τονίζει ότι δεν υφίστανται επιστημονικά στοιχεία που να υποστηρίζουν την εικόνα ενός επιθετικού ζώου που αρχίζει αυθόρμητα να επιτίθεται σε λουόμενους. Αντιθέτως, υπάρχουν πολυάριθμα βίντεο που δείχνουν ανθρώπους, ακόμη και παιδιά, να αλληλεπιδρούν φιλικά με λαγοκέφαλους. Τα περιστατικά που κατέληξαν σε δάγκωμα δεν πρέπει να ταξινομούνται ως επιθέσεις, αλλά ως ενόχλημα άγριας ζωής, σύμφωνα με την οργάνωση.
Η iSea κριτικάρει τη διολίσθηση της δημόσιας συζήτησης προς τα θέλγητρα της κατασκευασμένης δραματοποίησης. «Αντί να συζητάμε σοβαρά για την εξάπλωση των ξενικών ειδών, τις επιπτώσεις τους στα οικοσυστήματα και την ανάγκη μιας ενιαίας εθνικής στρατηγικής διαχείρισης, η δημόσια συζήτηση για ακόμα μια φορά εξαντλείται σε κραυγές, υπεραπλουστεύσεις κι επικοινωνιακά πυροτεχνήματα», υπογραμμίζεται. Οι πραγματικές λύσεις απαιτούν συστηματική προσέγγιση, επιστημονική εγκυρότητα και μακροπρόθεσμη σχεδίαση, η οποία στοχεύει στην ανάκαμψη των θαλάσσιων τροφικών πλεγμάτων και των μηχανισμών φυσικής ισορροπίας των οικοσυστημάτων.
Οι ειδικοί και τα ΜΜΕ καλούνται να αποφεύγουν την καλλιέργεια δεισιδαιμονίας και να εκφέρουν απόψεις μόνο σε θέματα στα οποία διαθέτουν αναγνωρισμένη τεχνογνωσία. Η κινδυνολογία αποσπά την προσοχή από τα κρίσιμα ζητήματα: την κλιματική κρίση, τη θαλάσσια ρύπανση, τις καταστρεπτικές αλιευτικές πρακτικές και την αναγκαία διαχείριση των υδάτων μας.
Ο τρόμος για τους καρχαρίες διαρκεί οκτώ δεκαετίες
Η iSea ιστορικογραφεί έναν μακρόχρονο κύκλο σχεδιασμένης φοβικής αναπαραγωγής. Ένα αποκαλυπτικό δημοσίευμα της εφημερίδας «ΕΜΠΡΟΣ» από το 1949 έχει τον τίτλο: «Εχθρός εν όψει. Οι καρχαρίαι παραμονεύουν-Τα θηρία γουστάρουν τις ξανθές». Αυτό αποδεικνύει ότι η κατασκευή του φόβου δεν είναι σύγχρονο φαινόμενο.
Σήμερα κυκλοφορούν λεγόμενοι χάρτες «hotspots καρχαριών» και δημοσιεύματα χωρίς κανένα αναγνώρισμο αξιοπιστίας, που δημιουργούν παραπλανητικές εντυπώσεις και κλιμάκωση του φόβου στην κοινή γνώμη. Συγχρόνως, οι πληθυσμοί πολλών ειδών καρχαριών και σαλαχιών στη Μεσόγειο έχουν παθεί εκτεταμένη κατάρρευση.
«Αντί να συζητάμε πώς θα αναστρέψουμε αυτή την κατάρρευση και πώς θα διατηρήσουμε υγιή θαλάσσια οικοσυστήματα, αναπαράγουμε ιστορίες φόβου, αμφιλεγόμενες ή ανεπαρκώς τεκμηριωμένες αναφορές παλαιών περιστατικών και σενάρια που δεν αντανακλούν τη σημερινή πραγματικότητα», αναφέρει η οργάνωση.
Στην πραγματικότητα, η κατανομή των καρχαριών δεν καθορίζεται από viral βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα. Καθημερινά, δεκάδες καρχαρίες αλιεύονται και εκφορτώνονται στα λιμάνια χωρίς να γίνονται viral. Ακόμη και όταν ένας καρχαρίας φιλμάρεται και διαδίδεται ευρέως, η επιστημονική έρευνα του Πανεπιστημίου Πατρών δείχνει ότι οι επαφές ανθρώπων και καρχαριών παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες και μειωμένες σε σχέση με το παρελθόν. Το παράδοξο είναι ότι σήμερα κάθε εμφάνιση καταγράφεται, πολλαπλασιάζεται και υπερδιογκώνεται μέσω της ψηφιακής λογικής του συνεχούς κύκλου ειδήσεων.
Ξενικά είδη στο πιάτο μας
Ο λαγοκέφαλος, παρά την εξαιρετικά τοξικότητά του και την απόλυτη απαγόρευση κατανάλωσης, είναι ένα από τα πολλά ξενικά είδη που έχουν εισβάλει στη Μεσόγειο. Ωστόσο, άλλα είδη όπως το μπλε καβούρι Ατλαντικού παρουσιάζουν μια διαφορετική δυνατότητα: είναι βρώσιμο, νόστιμο και η κατανάλωσή του συμβάλλει στην προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Αυτή τη σκέψη προωθεί ενδελεχώς η iSea διοργανώνοντας το 5ο Φεστιβάλ Μπλε Καβουριού στη Θεσσαλονίκη, που λαμβάνει χώρα σήμερα μπροστά στις περίφημες «Ομπρέλες» του Ζογγολόπουλου στη Νέα Παραλία.
Από τις 19:00 έως τις 23:00, επαγγελματίες σεφ και υποστηρικτές της υπεύθυνης κατανάλωσης θαλάσσιων ξενικών ειδών, συνεργαζόμενοι με το Σωματείο Street Foods in Greece, θα δημιουργήσουν και θα προσφέρουν δωρεάν ιδιαίτερα street food πιάτα. Το κύριο υλικό θα είναι το μπλε καβούρι Ατλαντικού, που έχει παρασχεθεί από τη Forkys Foods.
Σύμφωνα με την Ολυμπία Κουκουβέτσιου, δημοσιογράφος και εκπρόσωπος της iSea, θα χρησιμοποιηθούν 30 κιλά καβουρόψιχας για την παραγωγή τριών διακριτών δημιουργημάτων: μια σαλάτα σε μπολ, μια τορτίγια και μια τραγανή πίτα, όλα με καβούρι ως βασικό συστατικό.
Κατά τη διάρκεια του εκδήλωσης, η iSea θα ενημερώνει το κοινό σχετικά με τον τρόπο εξάπλωσης και τις πρακτικές επιπτώσεις των θαλάσσιων εισβολών, ενώ ταυτόχρονα θα πρότεινε πρόσθετες επιλογές υπεύθυνης κατανάλωσης ιχθύος. Εκπρόσωποι του προγράμματος Fish the Alien του Marine & Environmental Research Lab από την Κύπρο θα συμμετέχουν σε αυτές τις προσπάθειες. Η οργάνωση incommon θα παρέχει εκπαίδευση σχετικά με τη μείωση της σπατάλης τροφίμων και θα επιβλέψει την ανακύκλωση των υπολειμμάτων.
Το 5ο Φεστιβάλ Μπλε Καβουριού υλοποιείται με χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου, ειδικότερα μέσω του προγράμματος «ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 2026 – Εξωστρεφείς Δράσεις 2026», με συνολικό προϋπολογισμό 13.900 ευρώ.
Λαγοκέφαλοι και καρχαρίες: Τι να κάνετε για να αποφύγετε τον πανικό στις ελληνικές θάλασσες
Η iSea διαψεύδει τον πανικό για λαγοκέφαλους και καρχαρίες, χαρακτηρίζοντας τον ως αδικαιολόγητο και βασισμένο σε αδιασταύρωτες πληροφορίες.
Super Κατερίνα: Υπέβαλε την παραίτησή της και αποχωρεί – Ραγδαίες εξελίξεις σoκ στον ALPHA
Σοκαριστική αποχώρηση στο πρωινό σήμα — Η Ειρήνη Αρβανίτη φεύγει από τη Super Κατερίνα
Του δίνουν συγχαρητήρια: Μόλις μαθεύτnκε για τον Τραϊανό Δέλλα μετά τον θάνατο της Γωγώς Μαστροκώστα
Ο Τραϊανός Δέλλας σχεδιάζει ανέγερση μικρής εκκλησίας στο Ευηνοχώρι για να τιμήσει τη μνήμη της Γωγώς Μαστροκώστα
Ο προϊστορικός θηρευτής του λαγοκέφαλου – Ποιος είναι ο φυσικός του αντίπαλος στις ελληνικές θάλασσες
Η θαλάσσια χελώνα Caretta caretta αποδεικνύεται ο μόνος φυσικός θηρευτής που καταβροχθίζει ενήλικους λαγοκέφαλους, ενδεχομένως προσφέροντας ελπίδα.
Νεκρός 14χρονος μετά από σουτ που δέχτηκε στο στήθος σε ποδοσφαιρικό αγώνα
Νεαρός ποδοσφαιριστής της Αργεντινής χάνει τη ζωή του μετά από ένα σουτ στο στήθος σε αγώνα — εν δράσει διενεργείται νεκροψία.